Nafarroako Museoa. 1956-2026

2026ko ekainaren 24an, Museoak eguneratzen jarraitzen du, bere bildumetarako eta bisitarientzako baldintzarik onenak eskaintzeko, bai eta publiko ezberdinentzat kalitatezko eta erakargarriko programazio kulturala mantentzeko ere, honako hauen bidez: pieza berezien sarrera berriak bere bilduma egonkorrean (Harrizko erraldoiak, Loizuko gizona, Irulegiren eskua, Pompeloren estatua togaduna, emakume artisten lanak, arte garaikideko erosketa berriak, etab.); museografia berriak (Harrizko erraldoiak; Historiaurreko aretoa; Nafarroako moneta, etab.); azaldutako ondasun kulturalen bitartekotza lehenesten duten diskurtso berriak (Arte oro garaikidea da, 2019); programa berriak (9 Eguzki, Arkeologia ikastaroak, Kultura Klasikoa, Erdi Aroa, Aro Modernoa eta Aro Garaikidea) eta haien egoitzako jarduerak, hala nola oztopo arkitektonikoak ezabatzea. 

Zer da

Nafarroako Museoa, Kultura Zuzendaritza Nagusia-Vianako Printzea Erakundean kokatzen den  Nafarroako Gobernuaren zerbitzu publiko bat da eta Nafarroako Foru Komunitatearen kultur ondarea eta historia herritarrei helaraztea da haren helburu nagusietako bat. Museoan erakutsitako piezak Nafarroako ondare aberats eta bereziaren lagin interesgarriak dira, Historiaurretik XXI. mendera arteko ondarearen erakusgarri. Kultur programa zabal bat ere badauka, ondoko hauetan gauzatzen dena: aldi baterako erakusketa aretoak, ekitaldi aretoa, lantegiak, etab.

Azken urteotan, Nafarroako Museoa erakusketa iraunkorra berritzeko prozesu betean dago, diskurtso museologiko berri bat eskaini nahi baitu, bisitariendako erakargarriagoa eta irisgarriagoa izan dadin. Asmoa da jendeari museoa bisitatzeko molde gaurkotuagoak eskaintzea, XXI. mendeko gizarte berriaren interesekin bat datozen beste begirada eta ibilbide batzuen alde eginez.

Museoko bildumen abiapuntua 1844an sortutako Nafarroako Eraikin Historiko eta Artistikoen Batzordearen ekimena izan zen. Nafarroako ondarea zaintzeko sortu zen Batzordea.

1910ean zabaldu zen jendearentzat lehen museoa, Comptos Ganberaren egungo egoitzan, jendea ilustratzeko helburuarekin. Urte batzuk geroago, Vianako Printzea Erakundeak (Nafarroako Foru Diputazioak sortua 1940an) jarraitu zuen lan hori, Nafarroako ondare artistikoa eta arkeologikoa babestu, zaharberritu eta ikertzeko.

1956tik Nafarroako Museoak Errukiaren Andre Mariaren Ospitalea izandakoan du egoitza Iruñeko alde zaharreko harresien ipar-mendebaldeko muturraren ondoan baita. Hasierako eraikinetik portada eta eliza kontserbatu dira, bi-biak XVI. mendekoak. Erabat berrituta, Sofía erreginak inauguratu zuen berriz ere 1990. urtean.

2011n ireki zen berriro Historiaurreko aretoa, aldaketa batzuen ondoren: arkitektura-oztopoak kentzea, edukiak eta azken 20 urteetako arkeologia ikerketen emaitzak gaurkotzea eta aurkezpen museografikoa berritzea.​​​​​​​

“Arte oro da garaikidea” proiektua 2019an inauguratu zen, eta norabide aldaketa erabatekoa ekarri du museoaren bizi-ibilbidean. Erakusketa iraunkorra berritzeko egitasmoa da, diskurtso museologiko berri baten bidez, bisitariendako erakargarriagoa eta irisgarriagoa izan dadin. Ekimen horren ondorioz, zeharo eraberritu da 3. eta 4. solairuetako erakusketa iraunkorra, baina, gainera, aldaketa zehatz batzuk ere egin dira 1. eta 2. solairuetan, obra garaikideak paratu baitira aurreko mendeetan eginiko obrekin solastatu daitezen.